Ký hiệu hóa học: N
Có mặt ở: Với khoảng 78% tỷ trọng, khí nitơ là thành phần lớn nhất của không khí; phần trăm khối lượng của nitơ trong bốn mặt cầu của Trái đất cộng lại là 0,03%
Nhiệt độ sôi: -195.79 °C
Nhiệt độ đông: -210.1 °C
Đặc điểm chính: Khí có mùi và vị trung tính, khi ngưng tụ sẽ thành chất lỏng không màu. Nitơ cực kỳ trơ; hầu như không hòa tan trong nước và không bắt lửa. Đây là nguyên tố có độ âm điện lớn thứ ba sau flo và oxy.
Khai thác: Tách không khí
Nitơ được sử dụng làm khí bảo vệ trong quá trình hàn và vận chuyển các chất dễ cháy. Nó phục vụ như một chất đẩy và làm khí nạp cho lốp máy bay. Các lĩnh vực ứng dụng khác bao gồm tái chế tủ lạnh, nghiền nguội nhựa và tổng hợp hóa học các hợp chất nitơ ở quy mô công nghiệp – ví dụ như trong sản xuất các hoạt chất.
Là một thành phần thiết yếu của axit amin, nitơ là khối xây dựng cơ bản của mọi sự sống. Không có nguyên tố có ký hiệu N, sẽ không có sự trao đổi chất, không có protein và không có DNA – không có ở thực vật, động vật hay con người. Nitơ chiếm gần hai kilôgam trọng lượng của một người trưởng thành nặng 70 kilôgam.
99% của tất cả nitơ trên Trái đất là trong không khí. Tuy nhiên, chỉ một số ít thực vật thuộc họ đậu (họ đậu) có thể, với sự hỗ trợ của vi khuẩn, hấp thụ nitơ trực tiếp từ khí quyển. Tất cả những loại khác đều cần các hợp chất nitơ rắn có trong đất trồng trọt và được cây trồng tiêu thụ. Đó là lý do tại sao hơn 80% sản lượng nitơ của thế giới – khoảng 40 triệu tấn mỗi năm – được sử dụng chỉ để sản xuất phân bón hóa học.
Nitơ lỏng được sử dụng trong công nghệ đông lạnh làm phương tiện làm mát – ví dụ như để bảo quản thực phẩm hoặc làm đông lạnh nhanh. Các lĩnh vực ứng dụng khác của nitơ lỏng bao gồm làm mát bê tông và đóng băng đất trong công trình xây dựng cũng như phẫu thuật lạnh. Ví dụ được biết đến nhiều nhất về phương pháp thứ hai là phương pháp điều trị “đóng băng” mụn cóc.
Trong tiếng Đức, nitơ được đặt tên – Stickstoff – từ khả năng đặc trưng của nó là dập tắt cả ngọn lửa và sinh vật sống. Tên khoa học nitrogenium bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là muối tiêu (“nitros”), từ đó nitơ được chiết xuất trước khi phát minh ra phương pháp tách khí.